Aşırı Cinsellik – Sex Bağımlılığı ‘nı Merak Edenler İçin Bir Rehber

Hiperseksüel bozukluk, fanteziler ve normalden daha fazla dürtü yoluyla seks yapan veya seks hakkında düşünen insanlar için önerilen bir tanıdır. Bu kişiler, diğerleri arasında porno, mastürbasyon, ücretli seks ve birden fazla partner gibi faaliyetlerde bulunabilirler. Sonuç olarak, bu insanlar iş ve ilişkiler dahil olmak üzere yaşam alanlarında sıkıntı hissedebilirler.

“Seks bağımlılığının” varlığı hararetli tartışmalar altındadır. Ancak tartışmalı bir kararda, kompulsif cinsel davranış bozukluğu Dünya Sağlık Örgütü’nün Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’na eklendi. Bazı araştırmacılar bu eğilimi davranış düzenleme problemi olarak görürken, diğer uzmanlar bu davranışın daha yüksek bir cinsel dürtüden mi yoksa dürtü kontrol problemlerinden mi kaynaklandığını merak ediyor. Bu davranışın geçerliliği konusundaki bu tür anlaşmazlıklardan dolayı, etkilenenlerin sayısı da inceleniyor – bazıları bunun yetişkinlerin yüzde 3 ile yüzde 10’u olduğunu söylüyor.

Diğer uzmanlar, davranışın gerçek nedenlerinin anksiyete, depresyon veya ilişki çatışması gibi duygusal durumları içerdiğine inanmaktadır. Bazı kişiler için utanç ve ahlak da söz konusu olabilir. Durum var olsun ya da olmasın, psikoterapi, duyguları düzenlemek ve cinselliği hakkında fikir edinmek isteyen bireyler için yararlı olabilir.

Hiperseksüellik, Ruhsal Bozuklukların Teşhis ve İstatistik El Kitabı, Beşinci Baskı’da yer almamaktadır. Daha önce DSM-4’te Cinsel Bozukluk Olarak Belirtilmemiş, “bireyin yalnızca kullanılması gereken şeyler olarak deneyimlediği art arda sevgilileri içeren bir tekrarlanan cinsel ilişki örüntüsü hakkındaki sıkıntı” tanımıyla listelenmişti.

DSM-5’e hiperseksüel bozukluğun eklenmesi için 2010 önerisi, kontrol edilemeyen cinsel davranış kriterlerini içeriyordu. Davranışın dahil edilmesinin destekçileri, bu aşırılıkla uğraşan insanların büyük bir sıkıntı yaşadığını savundu. Önerilen ölçütlerde hiperseksüel bozukluk, dürtüsellik bileşeni olan parafilik olmayan bir cinsel istek bozukluğu olarak düşünülmüştür.

Önerilen tanı DSM-5’e eklenmedi. Uzmanlar, teşhisi destekleyecek yeterli ampirik kanıt olmadığını belirtiyorlar. Birçoğu onu bir bağımlılık olarak görmüyor ve diğer bağımlılıklarla hiçbir benzerliği olmadığına inanıyor.

Semptomlar

Cinsel davranışın hayatın normal, sağlıklı bir parçası olduğunu ve birçok insanın birçok farklı türde cinsel deneyim aramaktan zevk aldığını belirtmek önemlidir. Hiperseksüellik, bir bireye ciddi bir sıkıntıya neden olduğunda veya onu kendisine veya bir başkasına zarar verme riskiyle karşı karşıya bıraktığında sorunlu hale gelir.

Davranış DSM-5’e dahil edilmemiş olsa da, aşağıdaki kriterler aşırı cinselliği tanımlamanın bir yolu olabilir. En az altı aylık bir süre için:

  • Tekrarlayan, yoğun cinsel fanteziler, dürtüler ve / veya davranışlar varsa
  • Davranışlar diğer işlere ve görevlere tutarlı bir şekilde müdahale ediyorsa
  • Davranışlar disforik ruh hali durumlarına (anksiyete, depresyon, can sıkıntısı, sinirlilik) veya stresli yaşam olaylarına yanıt olarak ortaya çıkıyorsa
  • Cinsel fantezileri, dürtüleri veya davranışları kontrol etmek veya azaltmak için tutarlı ancak başarısız çabalarda bulunuluyorsa
  • Kendine veya başkalarına fiziksel veya duygusal zarar verme potansiyelini göz ardı ederek cinsel davranışlarda bulunuluyorsa
  • Cinsel fantezilerin, dürtülerin veya davranışların sıklığı veya yoğunluğu, önemli sıkıntı veya bozukluğa neden oluyorsa

Belirtildiği gibi, hiperseksüalite ayrıca depresyon ve anksiyete ile bağlantılı olabilir. Bazı kişiler üzüntü veya utanç gibi zor duygulardan kaçınabilir ve cinsel davranışlarda bulunarak geçici bir rahatlama arayabilir. Bu nedenle cinsel istek, depresyon, anksiyete ve stres gibi diğer sorunları maskeleyebilir.

Nedenleri

Hiperseksüel davranışın nedenleri tam olarak anlaşılmamıştır. Bazı çocuklar veya ergenler, travmatik deneyimler, stresörler veya akıl hastalıkları sonucunda artan veya gelişimsel olarak uygunsuz cinsel davranışlarda bulunabilirler. Çocuklarda aşırı cinselliğin standart bir tanımı bulunmamakla birlikte, cinsel istismara uğramış çocukların artmış cinsel davranışlar sergileyebileceği ve yüksek riskli cinsel davranışların aile disfonksiyonu ve sosyal stres gibi sosyo-demografik faktörlerle ilişkili olduğu bilinmektedir.

Hiperseksüellik kavramında kültürün oynadığı rolü de dikkate almak önemlidir. Cinselliği daha olumlu bir ışık altında gören kültürler, cinsel davranışı “aşırı” olarak değerlendirmeyen değerlere sahip olabilir.

Tedavi

Cinsel bağımlılık ve hiperseksüel bozukluk DSM-5’e dahil edilmemiştir, ancak bir kişi sıkıntıya neden olan cinsel davranışlarda bulunursa, özel danışmanlık mevcuttur.

Tedavi aşağıdakileri içerebilir:

  • İlişkileri yeniden inşa etmek
  • Stresle başa çıkma
  • Cinsel düşünceler veya kompulsif cinsel davranışlar için tetikleyicileri belirleme
  • Daha az yıkıcı olan alternatif davranışlar bulmak

Referanslar

Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition
Adelson, S., Bell, R., Graff, A., Goldenberg, D., Haase, E., Downey, J. I., & Friedman, R. C. (2012). Toward a definition of “hypersexuality” in children and adolescents. Psychodynamic psychiatry, 40(3), 481-503.
American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual, Fifth Edition, Revised
Kafka, M. P. (2010). Hypersexual disorder: A proposed diagnosis for DSM-V. Archives of sexual behavior, 39(2), 377-400.
Reid, R. C., Carpenter, B. N., Hook, J. N., Garos, S., Manning, J. C., Gilliland, R., … & Fong, T. (2012). Report of findings in a DSM‐5 field trial for hypersexual disorder. The journal of sexual medicine, 9(11), 2868-2877.
Schultz, K., Hook, J. N., Davis, D. E., Penberthy, J. K., & Reid, R. C. (2014). Nonparaphilic hypersexual behavior and depressive symptoms: a meta-analytic review of the literature. Journal of sex & marital therapy, 40(6), 477-487.

YAZAR

Hazan Şahnaoğlu

Hazan Şahnaoğlu

HAKKINDA

2014 Bilkent Üniversitesi Psikoloji lisans mezunuyum. Lisans bitirme tezimi Yrd. Doç. Dr. Hande Ilgaz ve Yrd. Doç. Dr. Jedediah Allen ile ‘Türk Çocuklarında Seçici Öğrenme: Deneklerin Doğruluğu ve Aksan Karşılaştırması’ üzerine yaptım. Araştırma görevimi yaptığım çalışma, 45 projeden 3 projenin davet edildiği çalışmalar arasına girmiş ve Bilkent Üniversitesi’nde bir konferansta hem sözel olarak hem de poster aracılığıyla sunulmuştur. Aynı zamanda, literatür taraması, materyal hazırlama ve test etmede aktif olarak yer aldığım çalışma sonradan geliştirilerek, 2015 yılında Philadelphia’da 2 yılda bir gerçekleşen ‘Society for Research in Child Development(SRCD)’ Kongresine katılmıştır.
2011 yılında Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Rehabilitasyon Merkezinde ‘Psikotik Bozukluklar’ ve Bölümünde gönüllü olarak çalıştım. 2011-2013 yılları arasında Ankara YA-PA Cinnah Çocuk Klubü’nde Yardımcı Psikolog olarak çalışıp; 2-6 yaş arası çocuklarla bireysel ve grup çalışmaları yürütüp, gelişim tarama takiplerini yürüttüm. 2012 yılında Ankara Adliyesi’nde çocuk suçlularla gönüllü çalışmalar yaptım. 2013 yılında Çağdaş Yaşam Destekleme Derneği’nde gönüllü psikolog olarak çalıştım. 2014 yılında 7renk Çocuk, Ergen, Yetişkin, Aile Danışmanlık Merkezi’nde Psikolog olarak çalışmaya başladım. Aynı zamanda çalışmalarımı, 2015-2017 yılları arasında Erenköy İlk Beş Anaokulu’nda yürütmeye devam ettim.
“Çocuk Merkezli Oyun Terapisi”, “Filial Terapi”, “Gelişimsel Oyun Terapisi”, “Dışavurumcu Oyun Terapisi”, “Bağlanma Kuramlarına Yönelik Oyun Terapisi”, “Zor & Travmatize Çocuklarla ve DEHB ile Oyun Terapisi”, “Okul Öncesi Çocuklarını Hissedebilmek ve Farklı Gelişimi Anlamak(Duyusal Bütünleme)”, “Otizm ve Otistik Çocukların Eğitimi”, “Denver II Gelişimsel Tarama Testi”, “Çocukların Psiko-Pedagojik Değerlendirilmesi”, “Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği(WÇZÖ-IV), “EMDR Terapisi” ve “Sistemik/Fenomenolojik Terapi & Aile Dizimi Terapisi” konularında eğitimler aldım. Yüksek lisansımı Bağımlılık Psikolojisi alanında, uzmanlık tezim Çocukluk Travmalarının İlişki Bağımlılığı üzerine Etkisi’dir. Bana ulaşmak için: InstagramHazan Şahnaoğlu

YAYINLANMA TARİHİ

16 Mayıs 2021