CİNSEL TACİZ KARŞISINDA SUSMA

Cinsel istismar, rıza alınmadan gerçekleşen her türlü cinsel eylemdir. Cinsel taciz, cinsel saldırı veya cinsel şiddet olarak da anılır. Hangi eylem gerçekleşirse gerçekleşsin, saldırıya uğramış olmaları hayatta kalanların hatası değildir ve bu tür istismardan iyileşmeye başlamak için yardım mevcuttur. Cinsel taciz susulmaması gereken bir durumdur.

Cinsel şiddet yaygın bir sorundur. İstismar şok, korku, üzüntü ve bazı durumlarda anksiyete veya depresif bozukluğa yol açabilir. Ancak terapi, başa çıkma becerileri ve sosyal destek, yükü hafifletebilir ve hayatta kalanların iyileşmesine yardımcı olabilir.

Kişisel, toplumsal ve yasal engeller, hayatta kalanların suistimali açıklamasını ve hak ettikleri yardımı almasını genellikle engeller.

Ne Kadar Yaygın?

Cinsel şiddet yaygın bir sorundur. Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne göre Amerika’da her üç kadından biri ve dört erkekten biri yaşamları boyunca cinsel şiddete maruz kalıyor. Ve bu rakamlar, hayatta kalanların çoğunun istismarı bildirmesini engelleyen utanç ve korku nedeniyle muhtemelen eksik bir tahmin. Türkiye’de ise Adalet Bakanlığı’nın istatistiksel verilerine göre, 2019 yılında çocuğa cinsel taciz suçundan 28 bin 360 dava açılırken davaların %55’i mahkumiyet ile sonuçlandı. 2015 yılına göre %50 artış görülmektedir. Sadece Adalet Bakanlığı tarafından takip edilenlerin bu kadar olduğunu varsayarsak, bu sayıdan çok daha fazlasının gizli olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Cinsel istismarın psikolojik sonuçları nelerdir?

Cinsel istismar travmatiktir. Bir saldırıyı takip eden iki hafta içinde, bir çalışmada kadınların yüzde 94’ü geri dönüşler, uykusuzluk, hipervijilans ve kaçınma gibi travma sonrası stres bozukluğu semptomları yaşadıklarını bildirdi. Ayrıca öfke, endişe ve depresyonla da mücadele ettiler. Yine de araştırmalara göre, hayatta kalanların yüzde 90’ı zamanla doğal olarak iyileşebilir. Ruh sağlığı uzmanları, bu acı verici deneyimin işlenmesine yardımcı olmak için her zaman hazırdır. Özellikle travma ile çalışılan EMDR Terapisi bu konuda daha hızlı sonuçlar alınabilmesini sağlamaktadır.

Cinsel İstismardan İyileşme

Cinsel şiddetten sağ kurtulanlar, saldırı nedeniyle fiziksel yaralanmalar yaşayabileceği gibi anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu yaşayabilirler. Bu kişinin sağlığına, kariyerine ve ilişkilerine zarar verebilir.

Terapi genellikle cinsel istismar travmasını etkili bir şekilde ele alabilir. Hayatta kalanlar duygularını nasıl tanımlayacaklarını ve anlayacaklarını, anılarını nasıl işleyeceklerini, başa çıkma becerilerini geliştirmeyi, stres yönetimi stratejilerini uygulamayı ve güvenlerini nasıl geri kazanacaklarını öğrenirler.

Cinsel taciz veya travmayı tedavi etme deneyimi olan bir terapist bulmak özellikle EMDR Derneği’ne kayıtlı terapistleri araştırabilirsiniz.

Cinsel taciz içeren bir ilişkiden nasıl ayrılırsınız?

Uzun bir zaman ve birden fazla girişim gerektirse de, çoğu insan sonunda kötü niyetli ilişkilerden ayrılır. Bu kararı vermek için kadınlar 1) Gerçekle yüzleşmenin ve istismarın sona ermeyeceğini kabul etmenin çok önemli olduğunu bildirdiler 2) Benlik saygısını geri kazanmak için kendini suçlama duygularını serbest bırakmaya odaklandılar 3) Sevdiklerinden veya güvendikleri bir profesyonelden destek ve bakış açısı kabul ettiler 4) Kişisel olarak bunalmış hissetme halini, bir çocuğun iyiliği için düşünme haline geçiş yapmak için çabaladılar.

Hayatta kalanların cinsel tacizden kurtulmalarına hangi terapiler yardımcı olabilir?

Travma odaklı terapiler, cinsel saldırının üstesinden gelen hayatta kalanlar için özellikle etkili olabilir. Bunlar, Bilişsel İşleme Terapisi, Uzun Süreli Maruz Kalma Terapisi ve Göz Hareketi Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Terapisini(EMDR) içerir. Sanat terapisi, bireylerin travmayı işlemesi için değerli bir çıkış noktası olabilir. Başa çıkma mekanizması olarak bir disosiyatif bozukluk mevcutsa, kök nedeninin ele alınabilmesi için bozukluğun tedavi edilmesi önemlidir.

Cinsel İstismardan Kurtulanlara Yardım Etmek

Güçlü kuvvetler, hayatta kalanların misilleme korkusundan travmatik bir saldırıyı yeniden yaşama potansiyeline kadar cinsel istismarı ifşa etmesini veya bildirmesini genellikle engeller. Ancak hayatta kalanlar öne çıkmaya karar verdiğinde, arkadaşlarından ve aile üyelerinden sarsılmaz destek, deneyimi işlemelerine ve ilerlemelerine yardımcı olabilir.

Cinsel istismarın belirtileri nelerdir?

Sevdiğiniz birinin cinsel tacize uğradığından endişeleniyorsanız, ondan doğrudan anlatmasını istemek, rahatlama, destek ve tedaviye yol açabilir. Bir yetişkinin cinsel saldırıya uğramış olabileceğine dair işaretler şunları içerir:

  • Daha önce kaygı uyandırmayan belirli durumlarla ilgili endişe
  • Belirli kişi veya yerlerden kaçınmak
  • Kalıcı üzüntü veya depresyon
  • Kendine güvensizlik
  • Rahatsız uyku veya kabuslar
  • Kendine zarar verme davranışı
  • İntihar düşünceleri
  • Cinsel yolla bulaşan yeni enfeksiyonlar

Cinsel istismar mağdurunu desteklemek için ne yapabilirim?

Yapılacak en önemli şey, sevdiğiniz kişiyi dinlemek ve ona inanmaktır. Duygularını doğrulayın, sorular sorun ve yargılamaktan kaçının. Tıbbi yardım isteme, suçu bildirme veya tedavi arama gibi seçenekleri ve kaynakları keşfetmelerine yardımcı olun. Güçlü fikirleriniz olsa da, bunları bir kenara bırakın – hayatta kalan, hazır hissettiğinde her kararı kendisi için vermelidir.

Çocuk Cinsel İstismarı

Çocuk cinsel istismarından daha acı veren çok az suç vardır. Ebeveynler veya sevdikleri, çocuklarıyla böyle bir endişeyi dile getirmekten çekinebilirler, ancak endişeleniyorlarsa nazikçe ama doğrudan sormalıdırlar. Faille herhangi bir teması sona erdirmek ve tedaviye başlamak, olayın ne kadar yakın zamanda meydana geldiğine bakılmaksızın, çocukluk istismarından kurtulanların iyileşmeye başlamasına yardımcı olabilir.

Çocuğa yönelik cinsel istismarın belirtileri nelerdir?

Bir çocuğun cinsel saldırıya uğramış olabileceğine dair işaretler şunları içerir:

  • Enfeksiyonlar
  • Morarma veya kanama dahil genital yaralanmalar
  • Uygunsuz cinsel davranış veya cinsel bilgi
  • Yatak ıslatma veya parmak emme gibi geçmiş alışkanlıklara geri dönme
  • Değiştirmek veya yıkanmak için kıyafetleri çıkarma korkusu
  • Geceleri yalnız kalma veya kabus görme gibi yeni korku
  • Bazı yetişkinlerle yeni rahatsızlık veya endişe hisleri
  • Aşırı endişe veya korku
  • Aşırı heyecan veya kızgın patlamalar
  • Aileden ve arkadaşlardan çekilme

Bir çocuğun cinsel istismara uğradığını öğrenirsem ne yapmalıyım?

Ebeveynler veya bakıcılar cinsel istismar konusunda endişeliyse, nazikçe ama doğrudan sormalıdırlar. Bazı çocuklar istismar konusunu kendileri gündeme getirirken, çoğu yapmaz.

Bir olaydan şüpheleniliyorsa, sorun çözülene kadar çocuğu potansiyel suçluyla karşılaşabileceği veya bir yetişkinle gözetimsiz bir durumda bulunabileceği durumlara sokmaktan kaçının.

Bir olay teyit edilirse, bunu bildirin. Alo 155 Polis Hattı, Alo 156 Jandarma Hattı veya bulunduğunuz şehrin savcılıklarına başvurun.

İstismar bildirildikten sonra, çocuk için sonraki adımları bir doktor ve psikolog ile görüşün.

Çocuğa yönelik cinsel istismarın akıl sağlığı sonuçları nelerdir?

Çocuk cinsel istismarından kurtulanların bir kısmı, kronik istismarla başa çıkmak için ayrışıyor, bilinçsizce gerçeklikten bir dereceye kadar kopuyor. Dissosiyatif bozukluklar, cinsel istismar mağdurlarında diğer psikiyatrik popülasyonlardan daha yaygın olarak bulunur. 9 yaşında veya daha küçük çocuklar, özellikle şiddetli cinsel, fiziksel veya duygusal istismar koşulları altında dissosiyatif bozukluklara eğilimlidir.

Çocuğa yönelik cinsel istismar mağdurları nasıl iyileşebilir?

Çocuklar, ayrışmayı işlemek ve ele almak için travma odaklı terapi veya terapi yoluyla iyileşebilirler. Kendine şefkat, geçmişteki istismarın üstesinden gelmede önemli bir beceri olabilir. Çocuklara yönelik cinsel istismar mağdurları genellikle utanç ve kendini suçlama ile mücadele ederler. Kendine şefkat geliştirmek – kişinin acı çeken sevdiği birine sunacağı takdiri, onaylamayı ve desteği genişletmek – utancı etkisiz hale getirebilir. Araştırmalar, öz-şefkatin duygusal direnç sağlayabileceğini ve daha az zihinsel sağlık sorunuyla bağlantılı olduğunu öne sürüyor.

İnsanlar neden çocuklara yönelik cinsel istismarı açıklamıyor?

Karışıklık, inkar, korku, utanç ve kendini suçlama, çocuk cinsel istismarının yetişkin kurbanlarının sessiz kalmasına neden olabilir. Hayatta kalanlar, meydana gelen olayların taciz teşkil edip etmediği konusunda kafa karışıklığı hissedebilirler. Ayrıca, çocukların ayrılma eğilimi nedeniyle veya failin taciz eyleminden önce uyuşturucu veya alkol vermesi nedeniyle olayları net bir şekilde hatırlayamayabilirler.

Hayatta kalanlar da istismarın gerçekleştiğini kabul etmenin acısıyla yüzleşemeyecekleri için inkar ediyor olabilirler. Failin tehditlerinden, inanılmamaktan ve aile için olası etkilerinden korkuyor olabilirler. Yaşadıkları çaresizlik ve aşağılanma nedeniyle utanabilirler. Yine de bir dizi temelsiz sebepten dolayı kendilerini suçlayabilirler. Bunlar, fail tarafından iletilen mesajları veya böyle bir duruşun ezici bir çoğunlukla acı veren bir durum üzerinde bir kontrol görünümü sağladığı gerçeğini içerir.

Bu yazı Psychology Today dergisinden derlenmiştir.

YAYINLANMA TARİHİ

  8 Mart 2021