Psikolojik Dissosiyatif Füg Konusunda Merak Edilenler İçin Bir Rehber

Dissosiyatif füg (eski adıyla psikojenik füg), bir kişinin kimliğine veya diğer önemli otobiyografik bilgilerine ilişkin farkındalığını kaybettiği ve ayrıca bir tür beklenmedik seyahate girdiği psikolojik bir durumdur. Dissosiyatif bir füg yaşayan insanlar, kendilerini aniden plaj veya iş yeri gibi bir yerde, oraya seyahat ettiklerine dair hiçbir anıları olmadan bulabilirler. Benzer şekilde, kendilerini evlerinde bir dolapta veya bir odanın köşesinde, oraya gittiklerini hatırlamadan bulabilirler. DSM-5, dissosiyatif fügden “şaşkın bir gezinme” durumu olarak bahseder. Kimlikle ilgili kafa karışıklığına ek olarak, dissosiyatif bir füg durumu yaşayan kişiler de yeni bir kimlik geliştirebilirler. Dissosiyatif füg, genel popülasyonda yüzde 0,2 kadar düşük prevalans tahminleriyle nadir görülen bir durumdur. Dissosiyatif füg durumları yetişkinlerde çocuklara göre daha yaygındır.

Semptomlar

Dissosiyatif füg, dissosiyatif amnezinin bir alt tipidir ancak daha çok dissosiyatif kimlik bozukluğu yaşayan kişilerde bulunur. Disosiyasyon genellikle, insanların aşırı psikolojik sıkıntılardan kopmasına yardımcı olan travmaya karşı bir savunma olarak düşünülür. Dissosiyatif füg durumu, bir kişinin tehdit edici veya başka bir şekilde tahammül edilemez bir ortamdan zihinsel ve fiziksel olarak kaçabileceği bir durumdur.

Dissosiyatif bir füg durumunda meydana gelebilecek seyahat, birkaç saat kadar kısa veya haftalar veya aylar kadar sürebilir. Bazı durumlarda, dissosiyatif füg, uyurgezerlikten ayırt etmek çok zor olabilir. Füg hali sona erdiğinde, insanlar genellikle füg döneminde neler olduğunu hatırlayamazlar. Füg durumu, kimlikle ilgili sürekli kafa karışıklığı ile aniden veya daha kademeli olarak yavaş yavaş sona erebilir.

Nedenleri

Dissosiyatif bir füg durumunun başlangıcı genellikle anidir ve travmatik veya çok stresli bir olayı takip eder. Dissosiyatif fügler, doğal afetler ve savaşlar gibi zor olayların yanı sıra evlilik veya mali sıkıntılar, alkol kötüye kullanımı, depresyon ve çocuk istismarı öyküsü ile ilişkilidir. Genetik bir bağlantı da olabilir, çünkü dissosiyatif bozukluğu olan bireylerin bazen aynı duruma sahip aile üyeleri de olabilir.

Tedavi

Durumun nadir olması nedeniyle dissosiyatif füg için spesifik bir tedavi yoktur. İyileşme süreci, dissosiyatif füg yaşayan kişiler kendiliğinden durumun farkına vardıklarında veya bir dissosiyatif füg dönemi sırasında geçmişleriyle ilgili sorulara uygun şekilde yanıt veremedikleri zaman başlayabilir.

Etkili tedavi uygulamaları, bir kişiyi dissosiyatif füg durumunun gelişmesine katkıda bulunmuş olabilecek tehditlerden veya stresli durumlardan uzaklaştırmayı içerir. Psikoterapiye empatik, destekleyici bir yaklaşım, dissosiyatif füg yaşayan kişilerin kendilerini güvende ve tedaviye açık hissetmelerine yardımcı olacaktır. Tedavi süreci, insanların stresi ve psikolojik acıyı daha etkili bir şekilde yönetmesine yardımcı olan sağlıklı başa çıkma becerilerini geliştirmeyi içerebilir. Bilişsel davranışçı terapi ve diyalektik davranışçı terapi gibi diğer terapi biçimleri de kullanılabilir. Anksiyete veya depresyonu olan hastalar, bu durumları hedef alan ilaçlardan yararlanabilir.

Referanslar

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
Coons, P. M. (1999). Psychogenic or dissociative fugue: a clinical investigation of five cases. Psychological reports, 84(3), 881-886.
Jha, M., & Sharma, V. (2015). Dissociative fugue disorder: Identification and psychological intervention. Psychological Studies, 60(1), 17-24.
Sharma, P., Guirguis, M., Nelson, J., & McMahon, T. (2015). A case of dissociative amnesia with dissociative fugue and treatment with psychotherapy. The primary care companion for CNS disorders, 17(3).

YAYINLANMA TARİHİ

11 Haziran 2021