Eşiniz Bencil Mi? Eşinizin daha özverili olmasına nasıl yardımcı olabilirsiniz?

D üşünün ki şanslı gününüzdesiniz ve 240 dolar kazanıyorsunuz. Ama bu sadece sizin paranız değil çünkü ödülü eşinizle paylaşmanız gerekiyor. Neyse ki eşiniz parayı ve ilk etapta sizin kazandığınızı bilmiyor. Parayı dilediğiniz şekilde paylaşabilirsiniz. 

Şimdi asıl soru şu: Parayı kendinizle partneriniz arasında nasıl bölüştürürsünüz?

Parayı eşit ve adil bir şekilde mi paylaştırırsınız? Kendiniz için daha büyük bir “kazanan” ücreti ayırır mısınız? Yoksa cömert hisseder ve partnerinize ödülün daha büyük bir bölümünü mü verirsiniz?

Yukarıdaki senaryo diktatör oyunu olarak bilinir (çünkü kişi kendisi ve başkaları adına karar verir) ve genellikle insanların bencil veya özverili davranıp davranmadığını çalışmak için psikolojik deneylerde sıklıkla kullanılır. Doğal olarak, insanlar bir başkasına (mesela eşlerine) yakın olduklarında daha cömert davranırlar. Yine de, eşlerine yakın olsalar da, küçük bir müdahale eşlerinin paradaki payının boyutunda büyük bir fark yaratabilir.

Bencillikten Özveriye

Basel Üniversitesi’nde görev alan Andrew Gloster’in Nature dergisinin Bilimsel Raporları’ndaki kısa süre önce yayınladığı bir çalışmada araştırmacılar, insanların ciddi ilişkilerde bencil ve özverili davranışlarını incelediler. Görünüşe göre, yalnızca 15 dakikalık küçük bir müdahale, insanların partnerlerine karşı müdahaleden tam bir hafta sonra daha özverili davranmalarına yol açabilir. Müdahaleye katılmayanların %13’ünden biraz fazlası partnerlerine bencilce davranmıştır ancak bu “mikro müdahale” bu rakamı %5’in altına, yani bencilliği üçte iki oranında düşürmüştür. Bunların size en yakın kişiye davranış biçiminizdeki değişimler olduğunu düşünürseniz, bu oldukça dramatik bir fark!

Sizin veya eşinizin büyük miktarda para kazanması gibi beklenmedik bir olayın haricinde bile, bu müdahale, partnerimizin ihtiyaçlarını kendi ihtiyaçlarımıza tercih etme konusunda ne derece etkilenebileceğimizi gösteriyor. Gerçek hayatta, hakikat zor olsa da, bu durum beyaz yalanlar söylemek veya açık ve dürüstçe iletişim kurmak arasındaki fark anlamına gelebilir.

Peki, eşinizi size son pizza dilimini bırakan birine dönüştüren bu müdahale nedir? Pekala, bu müdahalenin psikolojik sahtekarlık ile hiçbir ilişkisi yoktur ve aksine psikolojik esneklik oluşturmakla ilgilidir.

Bu biraz karmaşık görünebilir ancak temelde kişinin amaçlarını ve değerlerini bağdaştırmasına, zor ve huzursuzluk verici olsa da amaç ve değerlerine uygun hareket etmesine katkı sağlama anlamı taşımaktadır. Tahmin edebileceğiniz gibi, bu durum sadece zor olmasından dolayı insanların daha cömert olmalarına yol açmaz, aynı zamanda insanların yaşamlarının diğer alanlarında da daha etkin olmalarını sağlar.

Psikolojik Esnekliğin Gücü

Ruhsal açıdan daha güçlü olmaktan eğitimde, sporda ve işte daha iyi performans göstermeye ve genel anlamda daha özverili, değer odaklı davranışlarda bulunmaya değin, psikolojik esnekliğin birçok faydasına ilişkin ciddi oranda artan bilimsel araştırma bulunmaktadır. Yukarıdaki çalışmada da gördüğünüz üzere, sadece 15 dakikalık basit bir egzersiz şimdiden büyük bir fark yaratabilir.

Çalışmanın katılımcılarından şu anda yaşadıkları sorunları tanımlamaları ve hedefleri ve değerleri gibi onlar için gerçekten önemli olan şeyleri düşünmeleri istenmiştir. Katılımcılara, bir günlük kullanarak, farkındalık uygulaması ve Kabul ve Kararlılık Terapisinden geliştirilen yöntemleri içeren kabul becerileri öğretilmiştir. Bu beceriler, anlamlı aktivitelere doğru ilerken dahi katılımcıların duygularına ve engelleyici düşüncelerine ulaşmalarını kolaylaştırmaktadır.

Doğal olarak, bu egzersizi bir kez yapıp bitirmek yeterli olmayacaktır. Tıpkı spor salonuna gitmek gibi, psikolojik esneklik becerilerinizi düzenli bir şekilde ve sıklıkla uygulamanız gerekecektir. Pratik yaptığınız ölçüde zihniniz çok daha güçlü hale gelecektir. Bu arada, psikolojik esneklik gösterdiğinizde, partnerinizin de psikolojik açıdan esnek olma ihtimalini artırırsınız. Kim bilir, belki de partneriniz o pizza dilimini sizin için istekle bırakmaya veya bir sonraki piyango kazancını paylaşmaya daha istekli olabilir.

ÇEVİREN: MUSTAFA SUBAŞI

YAZAR

Steven C Hayes

Steven C. Hayes

HAKKINDA

Steven C. Hayes, Ph.D., Nevada Reno Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde Nevada Vakfı Profesörüdür. Kendisine bizimle bu yazıyı paylaştığı için teşekkür ederim. Yazının orijinal haline, is-your-spouse-selfish sitesinden, Steven Hayes hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için ise kendisinin websitesi ve sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz. stevenchayes.com & Steven-C-HayesStevenCHayes

YAYINLANMA TARİHİ

  28 Aralık 2020