Korona – İşlevsel ailelerin ortak noktası

E

beveyn olmak, yalnızca kendi sağlığınızdan ve mutluluğunuzdan sorumlu olduğunuz, sonrasında hayatın sizinle ilişkili olmaktan çıktığı ve evreninizin merkezinde bir başkasının oturduğu bir dönemden öncesi ve sonrası olmak üzere yaşamınızı ikiye ayırmaktadır. Ebeveyn olmak zor ve çetrefilli olabilmektedir ve bu durum 2020 yılına göre nadiren daha belirgin olmuştur.

Yeni Koronavirüs dünya üzerinde sert bir etki yarattı ve hem kendimiz hem de çocuklarımız için günlük yaşamı kökünden değiştirdi. Ebeveynler işlerini kaybettiler, çocuklar internet üzerinden eğitim aldılar ve bütün ailelerin süresiz olarak evde kalmaları gerekti. Tatilleri geniş bir aile ile geçiriyorsanız, bu şekilde mecburi bir iletişimin ne kadar kolay patlak verebileceğini bilirsiniz.

Öte yandan, birçok düzenleme kaldırıldıktan sonra bile ufukta normallik görünmüyor. Maskesizlere kıyasla maskeli insanları görmemiz çok daha olası ve arkadaşlarımıza veya akrabalarımıza sarılmak sağlık açısından hala tehdit oluşturuyor. Herhangi bir yere kısa yolculuklar dahi potansiyel bir güvenlik tehlikesi haline gelmiş durumda ve çocuklarımızın sağlık ve mutluluğuna ilişkin kaygılar artık her ebeveynin zihninde eskisinden çok daha ön planda.

Kısacası, bu yılı stresli hissetmek için uzun bir gerekçe listesi mevcut. Ancak Korona stresleriyle başa çıkarken çocuklarımızı nasıl etkilediğini unutmamalıyız. Doğal olarak, bizimle aynı korku ve endişelerin çoğunu paylaşıyorlar. Fakat ebeveynler olarak, oynamamız gereken özel bir rol var, yani çocuklarımızın rol modeliyiz. Korona’nın streslerine (ve genel olarak herhangi bir yaşam stresine) nasıl tepki verirsek verelim bu durum sadece bizi değil çocuklarımızı da etkileyecektir.

Son zamanlarda, iki ayrı araştırmacı ekibi aşağıdaki soruları yanıtlamak için iki bağımsız anket gerçekleştirmiştir:

  • Ebeveynler Korona salgınıyla nasıl baş etmektedirler,
  • Bu, evdeki durumu nasıl etkilemektedir.

COVID-19 sebebiyle daha fazla stresin, daha çok aile kavgalarını, daha katı ebeveynlik tarzlarını ve çocuklarda daha fazla yıpranmayı öngördüğünü duymak sizi şaşırtmayabilir. Ancak işlevsel ailelerde ortak bir payda olduğu da açığa çıkmış durumdadır.

Başarılı ailelerin merkezinde psikolojik esneklik denilen bir şey bulunmuştur. Psikolojik esneklik, duygu ve düşüncelerinize bunalmadan duyarlı olma, stresli durumlarda bile değer ve hedeflerinize ulaşmanızı sağlayacak bir şekilde davranma yeteneğidir. Ebeveynler psikolojik olarak ne kadar esnek olurlarsa, ebeveynlik tarzları daha yapıcı olacak, ailece yakınlıkları artacak ve Korona’dan kaynaklanan streslerle daha iyi başa çıkabileceklerdir. Tam aksine, ebeveynler psikolojik olarak esnek olmadığı oranda, ebeveynlik tarzları yıkıcı olacak ve bir bütün olarak aile Korona’dan ötürü stresten mustarip olacaktır.

Klinik psikolojideki son gelişmeleri takip ettiyseniz, bu sonuçlar size şaşırtıcı gelmeyebilir. Nitekim psikolojik esnekliğin psikolojik açıdan dengeli bir zihnin merkezinde olduğu giderek kanıtlanır hale gelmiştir. Öte yandan, psikolojik esnekliğin, anksiyete bozukluklarından depresyona ve hatta bağımlılık problemlerine değin zihinsel ve davranışsal sorunlarda merkezi öneme sahip olduğu gösterilmiştir.

Psikolojik açıdan esnek ebeveynler, strese, öfkeye, umutsuzluğa veya yargılamaya takılmazlar. Tüm bunları yine hisseder ve düşünürler fakat öfkelenmek veya cesaretlerini yitirmek yerine ayaklarını yere sağlam basarlar, duygu ve düşünceleri arasından faydalı olanı seçer ve dikkatlerini önemli olana çevirirler. Nihayetinde yaşamın streslerine karşı daha dirençli hale gelirken yapıcı ve etkin olmayı sürdürürler. Olmak istedikleri türden bir ebeveynle etkileşimini korur ve çocuklarının dikkatini çekerler.

Çocuklarımızı geleceğe hazırlamak ve ruh sağlığını geliştirmek söz konusu olduğunda, psikolojik esnekliği teşvik etmemiz, yaşayarak göstermemiz ve desteklememiz gerekir. Bu da bizimle başlamalıdır.

Bizler yetişkinleriz ve davranışlarımızla öğretiriz. Kendimizi strese kaptırmak ve uzun vadeli hedefler pahasına kısa süreli dürtülere yönelmek yerine, bir yandan yüce doğamıza uygun davranmayı seçerken, öte yandan stresi hissedebilmemize ve endişelerimizi fark edebilmemize olanak sağlayan daha nazik ve şefkatli bir ebeveynlik yaklaşımı geliştirmeliyiz. Ailemizin ve çocuklarımızın iyiliği buna bağlıdır.

ÇEVİREN: MUSTAFA SUBAŞI

YAZAR

Steven C Hayes

Steven C. Hayes

HAKKINDA

Steven C. Hayes, Ph.D., Nevada Reno Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde Nevada Vakfı Profesörüdür. Kendisine bizimle bu yazıyı paylaştığı için teşekkür ederim. Yazının orjinal haline, psychologytoday.com/us/blog/get-out-your-mind/202011/why-some-parents-deal-better-corona sitesinden, Steven Hayes hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için ise kendisinin websitesi ve sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz. stevenchayes.com & www.facebook.com/people/Steven-C-Hayes/590277205https://twitter.com/StevenCHayes

YAYINLANMA TARİHİ

  2 Kasım 2020